تاریخچه شهرک اکباتان؛ نگاهی به احجامِ خاکستریِ میان درختان

کوچه‌گردی

صبح که بیدار می‌شوم، نور آفتاب را روی صورت خود حس می‌کنم. ذوق می‌کنم که بهار آمده است و گرمای خورشید روحم را تازه می‌کند. ذوق من از داشتن این خانه، همین پنجره‌های بدون مزاحم است که می‌توانم ببینم پرنده‌ها پرواز می‌کنند و ابرها می‌آیند و می‌روند. می‌بینم که باران می‌آید و برف می‌گیرد. اینجا که من هستم، آسمان نقطۀ ناپیدایی نیست، چشم من به تصویر بی‌انتهای آن عادت نکرده و هر بار می‌توانم از دیدن آسمان، شگفت‌زده باشم. من در «شهرک اکباتان» زندگی می‌کنم، در همین خانه‌ای که داخل جعبه‌های بتنی، سال‌ها جا خوش کرده و آخ نگفته است. تاریخچه شهرک اکباتان تهران با سال‌های دور و تلاش برای حرکت به سمت مدرن شدن، پیوند خورده است. اینجا از زل زدن به آسمان و پاییدن درخت ‌های محوطه می‌توان بهره‌ها برد. محله اکباتان برای من همه چیز دارد: از نور، درخت، آسمان و همسایه‌ ها گرفته تا آرامشی که لای سکوت دیوارهای بتنی آن به دست می‌آورم.

تاریخچه شهرک اکباتان؛ احجام خاکستری بتنی در پهنۀ آبی آسمان
تاریخچه شهرک اکباتان؛ احجام خاکستری بتنی در پهنۀ آبی آسمان

تاریخچه شهرک اکباتان

تاریخچه شهرک اکباتان تهران به اواسط دهه چهل می‌رسد و در واقع بخشی از «پروژه مدرنیزاسیون پایتخت» در دورۀ پهلوی بوده است. عمر مفیدِ شهرک، سیصد سال برآورد شده است. البته با توجه به ساخت و سازهای بی کیفیتی که این روزها می‌بینیم شاید بتوان گفت سیصد سال برای اینجا عدد کمی است و می‌شود امید بیش‌تری به حیات آن داشت.

نمایی از آپارتمان در محله اکباتان
ساخت و سازی با کیفیت برای تهران مدرن

شهرک را شرکت آمریکایی «استارِت» ساخت. بخش زیادی از مصالح مورد نیاز برای ساخت اکباتان از خارج از کشور وارد شد. اگر درباره تاریخچه شهرک اکباتان تهران مطالعه کنیم، متوجه خواهیم شد که پروژه‌ احداث شهرک، بسیار وسیع‌تر از چیزی است که امروز می‌بینیم؛ به طور مثال قرار بود «دریاچه مصنوعی» و بزرگ ترین مجموعه فرهنگی ایران در اینجا قرار داشته باشند. با پیروزی انقلاب اسلامی، بخش‌هایی از شهرک که نیمه‌کاره باقی مانده بود، رها شدند و به صورت کامل اجرا نشدند.

نمایی از شهرک اکباتان تهران
شهرکِ آمریکایی سازِ اکباتان 

مزایا و امکانات

ساخت اکباتان بسیار اصولی صورت گرفته است. برای این ادعا دلایلی فراوانی وجود دارد، از جمله: مقاومت ۹ ریشتری ساختمان‌های آن در برابر زلزله، فضای سبز بسیار وسیع، نورگیری کافی واحدها، «شوتینگ» و «رایزر»های اختصاصی. هر کدام از این موارد می‌تواند دلیل تفاوت این شهرک با ساخت و سازهای دیگر باشد.

این‌طور که اهالی با سابقه می‌گویند، در اوایل افتتاحِ شهرک به قدر کافی امکاناتِ زندگی در مجموعه وجود نداشت و ساکنین نیازهای خود را از سایر محله ها تامین می‌کردند. رفته رفته تغییراتی در امکانات شهرک به وجود آمد که باعث شد نیازهای اهالی در داخل مجموعه برطرف شود.

اجاره آپارتمان در شهرک اکباتان تهران
اجاره آپارتمان در شهرک اکباتان تهران، شهرکی مقاوم در برابر زلزله

در گذشته بین محله اکباتان و محله «کوی بیمه»، دیواری وجود داشت که این دو را از یکدیگر جدا می‌کرد به طوری که هیچ کوچه ای از کوی بیمه به شهرک نمی‌رسید.  با اعتراض اهالی کوی بیمه این دیوار برداشته شد تا آن‌ها نیز بتوانند برای رفع نیازهای خود از امکانات شهرک استفاده کنند.

دیوار بین محله اکباتان و کوی بیمه در تاریخچه شهرک اکباتان
تاریخچه شهرک اکباتان: دیوار بین محله اکباتان و کوی بیمه

بزرگ‌ترین مرکز خریدِ شهرک، «مگامال» است که با وجود «هایپر استار»، سالن سینما، «فودکورت» و فروشگاه‌های مختلف باعث شده که افراد زیادی از سایر نقاط تهران به آن مراجعه کنند. از آن جا که دسترسی به مگامالِ اکباتان با استفاده از ایستگاه مترو آسان است، همین موضوع به افزایش استقبال از آن دامن می‌زند.

نمایی از مگامال
مگامال اکباتان؛ بزرگ ترین مرکز خرید شهرک

به غیر از مگامالِ اکباتان، یکی از مکان‌هایی که ممکن است افراد را از سایر نقاط تهران به اینجا بکشاند، «مرغ سوخاری آریو» یا «کی اف سی» سابق است که با غذاهای خوشمزه یکی دیگر از نقاط پُرطرفدار شهرک محسوب می‌شود. اگر هوس فست فودی خوشمزه و باکیفیت را کرده‌اید، می‌توانید مرغ سوخاری آریو را امتحان کنید.

مرغ سوخاری آریو یا کی اف سی سابق اکباتان
مرغ سوخاری آریو از خوشمزه های شهرک

گلخانه بیلوبا نیز با سبک خاصی که در انتخاب گل، گلدان و تزیینات این حوزه برای خود تعریف کرده، می‌تواند انتخاب بعدی شما در بازدید از شهرک باشد که بی‌شک این بازدید با خرید گل به پایان خواهد رسید.

گلخانه بیلوبا در شهرک اکباتان
گلخانه بیلوبا؛ جایی که از آن دست خالی بیرون نمی‌روید

شهرک اکباتان از بالا؛ شایعه یا حقیقت؟

دربارۀ اینکه اکباتان از بالا به شکل جملۀ خاصی به نظر می‌رسد، شایعاتی وجود دارد که باید بگوییم هیچ‌کدام درست نیستند. تنها چیزی که ممکن است هنگام دیدنِ تصویر هوایی نظر شما را جلب کند، ساختار منظم بلوک ها در میان فضای سبزِ شهرک است. پس اگر شنیدید که ساختمان های شهرک از بالا به شکل جملۀ «جاوید شاه» دیده می‌شوند، بدانید که یک شوخی بیشتر نیست.

نمایی از شهرک اکباتان از بالا
ساخت اکباتان از بالا؛ شایعه یا حقیقت؟

اکباتان و ساکنان آن

معمولاً کسانی که در شهرک زندگی می‌کنند، نمی‌توانند به راحتی محله اکباتان را ترک کنند. اهالی جوری خود را با اینجا و اتفاقات آن عادت داده‌اند که دل کندن برای آن‌ها دشوار است. در این قسمت از شهر، سبک خاصی از زندگی را می‌توان تجربه کرد؛ اینجا در عین حالی که ساختار محلی دارد، خیلی شبیه محلات قدیمی نیست.

نمایی از محله اکباتان؛ محله ای بدون کوچه
محله اکباتان؛ محله‌ای بدون کوچه

در انتها، گفتن این نکته خالی از لطف نیست که این شهرک که روزی اولین ساکنان آن کارمندان دولت بودند حالا تبدیل به یکی از محلات نسبتاً گران قیمت شده است که زندگی کارمندی به راحتی جوابگوی خرید یا اجاره آپارتمان در شهرک اکباتان نیست.