در «میدان حسن آباد تهران»، همه چیز زیر سر جن‌ها است!

کوچه‌گردی

شب‌های جمعه از حمامی که در شمال غربیِ میدان حسن آباد تهران بود صدای «سوختم! سوختم!» می‌آمد. انگار آدمی در آتش می‌سوخت. شایعه شده بود که این حمام در قرق اجنه و ارواح است و صدای ارواحی که به خاطر حضور آدمیان عذاب را تجربه می‌کنند، می‌آید. به یک سال نکشید که حمام از رونق افتاد و مردم از ترس جنی شدن و تسخیر توسط ارواح، دیگر پای خود را آنجا نگذاشتند.

حدود ۷۰ سال از آن روزها گذشته است. اگر امروز در میدان قدم بزنید چنان ریتم همه چیز تند و سریع شده است که جایی برای شنیدن صدای ارواح و اجنه نمی‌ماند. اگر نمی‌ترسید در ادامه با ما همراه شوید.

نمایی از میدان حسن آباد تهران
حال و احوال این روزهای میدان حسن آباد تهران

میدان حسن آباد تهران کجاست؟

در منطقه ۱۱ تهران، «خیابان امام خمینی»، «خیابان حافظ» و «خیابان وحدت اسلامی» در یک جا به یکدیگر می‌رسند. این نقطۀ تلاقی، آدرس حسن‌ آباد است. این میدان به «میدان هشت گنبد تهران» هم معروف است. حالِ این روزهای میدان خوب است و مغازه‌ها دورتادورِ آن روزگار می‌گذارنند. خوشبختانه با ثبت تاریخی میدان و توجه ویژه شهرداری، بافت تاریخی میدان به بافت تجاری آن می‌چربد.

میدان حسن آباد تهران در خیابان وحدت اسلامی
میدانی تاریخی در تقاطع خیابان وحدت اسلامی، امام خمینی و حافظ

از خرید سیسمونی و ابزار تا پلیس +۱۰ میدان حسن آباد تهران

هر چند که با ورود به میدان، معماری زیبای ساختمانی منحنی شکل، شما را تحت تاثیر قرار می‌دهد اما عده‌ای هم هستند که چندان نگاهی به معماری رنسانسی ساختمان ندارند و برای خرید از مغازه‌ها به آنجا آمده‌اند. اگر بخواهم نقشۀ تجاری میدان را برای شما توصیف کنم باید بگویم بخشی از میدان مربوط به ابزارفروش‌ها است و بخشی دیگر پاتوق خانم‌هایی که به زودی مادربزرگ می‌شوند. مادربزرگ‌های آینده برای خرید سیسمونی نوزاد در راه یا از راه رسیده، آمده‌اند. طرف مقابل پاتوق افرادی است که به دنبال مبلمان و صندلی برای اداره یا شرکت هستند. البته پلیس +۱۰ میدان حسن آباد هم خیلی مراجعه‌کننده دارد و شلوغ است.

مغازه های ابزارفروشی میدان حسن آباد
مغازه های ابزارفروشی در میدانی تاریخی با معماری زیبا

خوشمزه‌گردی در میدانی تاریخی

اگر به قصد شکم چرانی به میدان بروید، تجربۀ خوشمزه و نوستالژیکی خواهید داشت. البته به فصل بستگی دارد که با چه چیزی روبرو بشوید؛ تابستان‌ها با نوشابه و دوغ در وان‌های پُر از یخ کنارِ خیابان سر ذوق می‌آیید و زمستان‌ها بوی باقالی، لبوی قرمز و بخاری که از روی آن بلند می‌شود، شما را ترغیب به یک شکم‌ چرانی ریز می‌کند.

شکم چرانی لبوی قرمز در میدان حسن آباد تهران
شکم چرانی با لبوی قرمز و داغ در زمستان های حسن آباد

شب‌های زیبای میدان

اگر قصد خرید از مغازه‌های میدان را ندارید، سعی کنید شب‌ را برای بازدید و تماشای میدان انتخاب کنید. میدان در شب‌ها خلوت‌تر است و با یک خوش‌سلیقگی تمام عیار، ساختمانِ معروفِ میدان با نورپردازی زیبایی مزین شده است. شب‌های میدان، خیلی بیشتر شما را به زمان گذشته می‌برد و همچنین شکوه میدان بیشتر به چشم می‌آید.

نمایی از ساختمان میدان حسن آباد در شب
شکوه و زیبایی میدان و معماری آن در شب

یک نگاه سیر که به دور میدان بیندازید متوجه می‌شوید خبری از حمام اجنه نیست و سازمان آتشنشانی از زمان «رضا شاه» جای آن را گرفته است. «بوذرجُمِهری» به عنوان شهردار منصوبِ رضا پهلوی، میدان حسن آباد تهران را ساخت و بافت اطراف آن را با هنر معماران تغییر داد. حمام اجنه هم به «ادارۀ اطفائیه تهران» تبدیل شد و بعدها هم به عنوان ایستگاه آتش‌ نشانی حسن آباد، باقی ماند.

ورودی ایستگاه آتش نشانی حسن آباد
ایستگاه آتش نشانی حسن آباد یا اداره اطفائیه سابق

داستان‌هایی ترسناک دربارۀ این میدان

اگر بخواهم بیش‌تر شما را بترسانم باید بگویم که حمام اجنه و آتش‌نشانی فعلی در محل قدیمی‌ترین قبرستان تهران ساخته شده‌اند. جایی که جنازۀ «میرزا رضا کرمانی» و سر بریدۀ «میرزا کوچک‌خان» در آن دفن شده بود. در واقع غسالخانۀ همان قبرستان بود که تبدیل به حمام شد. البته همۀ قبرستان تهران و زمین کناری آن به سازمان آتشنشانی نرسید. بخشی از زمین حمام، امروز به هتلی به نام «هتل گلستان» بدل شده است. از رسپشن هتل که بپرسید به شما خواهند گفت که بعضی مسافر‌ها در شب، صداهایی عجیب شنیده‌اند و آن را به صدای ارواح نسبت داده‌اند. به نظر من باید یک شب در آن هتل اتراق کرد و تا صبح نخوابید تا تکلیف اجنه و ارواح مشخص شود!

میدان حسن آباد تهران در شب
از قبرستان تهران و حمام اجنه تا آتش نشانی و هتل گلستان

یکی از قدیمی‌های میدان، آتش ‌سوزی میدان حسن آباد را نیز به گردن اجنه می‌اندازد که باعث شد دو تا از گنبدها آسیب جدی ببینند. در آن ماجرا از سازمان آتشنشانی هم در مهار آتش، کار خاصی برنیامده بود.

چطور به میدان حسن آباد برویم؟

برای رفتن به میدان، هرگز از خودرو شخصی استفاده نکنید. از ترافیک هم که عبور کنید، نمی‌توانید جای پارک پیدا ‌کنید. مترو بهترین وسیله است و خروجی مترو حسن آباد دقیقاً به میدان باز می‌شود. در «گوگل مپ» هم ایستگاه‌های مترو حسن آباد و اتوبوس اطرافِ میدان مشخص است و بسته به مسیری که می‌خواهید بروید، می‌توانید به این میدان تاریخی سفر کنید.